14 Решения самостоятельных задач

Решения самостоятельных задач

Задача 1. Вычисляем произведения:

\[\begin{aligned} AB = \begin{pmatrix}3&1\\2&1\end{pmatrix} \begin{pmatrix}1&-1\\-2&3\end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 3\cdot1+1\cdot(-2)&3\cdot(-1)+1\cdot3\\ 2\cdot1+1\cdot(-2)&2\cdot(-1)+1\cdot3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}1&0\\0&1\end{pmatrix} \end{aligned}\]
\[\begin{aligned} BA = \begin{pmatrix}1&-1\\-2&3\end{pmatrix} \begin{pmatrix}3&1\\2&1\end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1\cdot3+(-1)\cdot2&1\cdot1+(-1)\cdot1\\ (-2)\cdot3+3\cdot2&(-2)\cdot1+3\cdot1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}1&0\\0&1\end{pmatrix} \end{aligned}\]

Поэтому

\[A^{-1}=B=\begin{pmatrix}1&-1\\-2&3\end{pmatrix}\]

Задача 2.

\[\begin{aligned} \det C_s &=s\cdot s-2\cdot1\\ &=s^2-2 \end{aligned}\]

Матрица обратима тогда и только тогда, когда

\[s\ne\sqrt2 \qquad\text{и}\qquad s\ne-\sqrt2\]

Задача 3. Начинаем с расширенной матрицы и вычитаем первую строку из третьей:

\[\left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&1&0&1&0\\ 1&0&1&0&0&1 \end{array} \right) \xrightarrow{R_3\leftarrow R_3-R_1} \left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&1&0&1&0\\ 0&-2&1&-1&0&1 \end{array} \right)\]

Прибавим к третьей строке удвоенную вторую:

\[\left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&1&0&1&0\\ 0&-2&1&-1&0&1 \end{array} \right) \xrightarrow{R_3\leftarrow R_3+2R_2} \left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&1&0&1&0\\ 0&0&3&-1&2&1 \end{array} \right)\]

Нормируем третью строку:

\[\left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&1&0&1&0\\ 0&0&3&-1&2&1 \end{array} \right) \xrightarrow{R_3\leftarrow\tfrac13R_3} \left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&1&0&1&0\\ 0&0&1&-\tfrac13&\tfrac23&\tfrac13 \end{array} \right)\]

Обнулим элемент над третьей главной единицей:

\[\left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&1&0&1&0\\ 0&0&1&-\tfrac13&\tfrac23&\tfrac13 \end{array} \right) \xrightarrow{R_2\leftarrow R_2-R_3} \left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&0&\tfrac13&\tfrac13&-\tfrac13\\ 0&0&1&-\tfrac13&\tfrac23&\tfrac13 \end{array} \right)\]

Наконец, обнулим второй элемент первой строки:

\[\left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&2&0&1&0&0\\ 0&1&0&\tfrac13&\tfrac13&-\tfrac13\\ 0&0&1&-\tfrac13&\tfrac23&\tfrac13 \end{array} \right) \xrightarrow{R_1\leftarrow R_1-2R_2} \left( \begin{array}{ccc|ccc} 1&0&0&\tfrac13&-\tfrac23&\tfrac23\\ 0&1&0&\tfrac13&\tfrac13&-\tfrac13\\ 0&0&1&-\tfrac13&\tfrac23&\tfrac13 \end{array} \right)\]

Следовательно,

\[C^{-1} = \frac13 \begin{pmatrix} 1&-2&2\\ 1&1&-1\\ -1&2&1 \end{pmatrix}\]

Покажем одну из проверок полностью:

\[\begin{aligned} CC^{-1} &= \frac13 \begin{pmatrix} 1&2&0\\0&1&1\\1&0&1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1&-2&2\\1&1&-1\\-1&2&1 \end{pmatrix} = \frac13 \begin{pmatrix} 3&0&0\\0&3&0\\0&0&3 \end{pmatrix} =I_3 \end{aligned}\]

Аналогично \(C^{-1}C=I_3\).

Задача 4. Определитель равен

\[\det D=1\cdot1\cdot2=2\]

Вычислим все алгебраические дополнения:

\[\begin{alignedat}{2} C_{11}&=\begin{vmatrix}1&1\\0&2\end{vmatrix}=1\cdot2-1\cdot0=2, &\qquad C_{12}&=-\begin{vmatrix}0&1\\0&2\end{vmatrix}=-(0\cdot2-1\cdot0)=0,\\[0.55em] C_{13}&=\begin{vmatrix}0&1\\0&0\end{vmatrix}=0\cdot0-1\cdot0=0, &\qquad C_{21}&=-\begin{vmatrix}1&0\\0&2\end{vmatrix}=-(1\cdot2-0\cdot0)=-2,\\[0.55em] C_{22}&=\begin{vmatrix}1&0\\0&2\end{vmatrix}=1\cdot2-0\cdot0=2, &\qquad C_{23}&=-\begin{vmatrix}1&1\\0&0\end{vmatrix}=-(1\cdot0-1\cdot0)=0,\\[0.55em] C_{31}&=\begin{vmatrix}1&0\\1&1\end{vmatrix}=1\cdot1-0\cdot1=1, &\qquad C_{32}&=-\begin{vmatrix}1&0\\0&1\end{vmatrix}=-(1\cdot1-0\cdot0)=-1,\\[0.55em] C_{33}&=\begin{vmatrix}1&1\\0&1\end{vmatrix}=1\cdot1-1\cdot0=1 \end{alignedat}\]

Поэтому матрица алгебраических дополнений имеет вид

\[C= \begin{pmatrix} 2&0&0\\ -2&2&0\\ 1&-1&1 \end{pmatrix}\]

По определению \(\widehat{D}=C^{\mathsf T}\), поэтому \(C\) обязательно транспонируем. Здесь \(C\) несимметрична, поэтому \(C^{\mathsf T}\) визуально отличается от \(C\):

\[\widehat{D}=C^{\mathsf T} = \begin{pmatrix} 2&-2&1\\ 0&2&-1\\ 0&0&1 \end{pmatrix}\]

Следовательно,

\[D^{-1} = \frac12 \begin{pmatrix} 2&-2&1\\ 0&2&-1\\ 0&0&1 \end{pmatrix}\]

Задача 5. Имеем

\[A^{-1}=\begin{pmatrix}1&-1\\-1&2\end{pmatrix}\]

Для \(AX=B\):

\[\begin{aligned} X=A^{-1}B=\\ = \begin{pmatrix}1&-1\\-1&2\end{pmatrix} \begin{pmatrix}4&1\\1&2\end{pmatrix} &= \begin{pmatrix} 1\cdot4+(-1)\cdot1&1\cdot1+(-1)\cdot2\\ (-1)\cdot4+2\cdot1&(-1)\cdot1+2\cdot2 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 3&-1\\ -2&3 \end{pmatrix} \end{aligned}\]

Для \(XA=B\):

\[\begin{aligned} X=BA^{-1}=\\ = \begin{pmatrix}4&1\\1&2\end{pmatrix} \begin{pmatrix}1&-1\\-1&2\end{pmatrix} &= \begin{pmatrix} 4\cdot1+1\cdot(-1)&4\cdot(-1)+1\cdot2\\ 1\cdot1+2\cdot(-1)&1\cdot(-1)+2\cdot2 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 3&-2\\ -1&3 \end{pmatrix} \end{aligned}\]

Проверим оба ответа:

\[\begin{pmatrix}2&1\\1&1\end{pmatrix} \begin{pmatrix}3&-1\\-2&3\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}4&1\\1&2\end{pmatrix}=B,\]
\[\begin{pmatrix}3&-2\\-1&3\end{pmatrix} \begin{pmatrix}2&1\\1&1\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}4&1\\1&2\end{pmatrix}=B\]

Задача 6. Собираем правые части в матрицу

\[B= \begin{pmatrix} 4&2&-1\\ 1&3&2 \end{pmatrix}\]

Составляем расширенную матрицу и выполняем один набор преобразований для всех трёх правых частей:

\[\left( \begin{array}{cc|ccc} 2&1&4&2&-1\\ 1&1&1&3&2 \end{array} \right) \xrightarrow{R_1\leftrightarrow R_2} \left( \begin{array}{cc|ccc} 1&1&1&3&2\\ 2&1&4&2&-1 \end{array} \right),\]
\[\left( \begin{array}{cc|ccc} 1&1&1&3&2\\ 2&1&4&2&-1 \end{array} \right) \xrightarrow{R_2\leftarrow R_2-2R_1} \left( \begin{array}{cc|ccc} 1&1&1&3&2\\ 0&-1&2&-4&-5 \end{array} \right)\]
\[\left( \begin{array}{cc|ccc} 1&1&1&3&2\\ 0&-1&2&-4&-5 \end{array} \right) \xrightarrow{R_2\leftarrow-R_2} \left( \begin{array}{cc|ccc} 1&1&1&3&2\\ 0&1&-2&4&5 \end{array} \right),\]
\[\left( \begin{array}{cc|ccc} 1&1&1&3&2\\ 0&1&-2&4&5 \end{array} \right) \xrightarrow{R_1\leftarrow R_1-R_2} \left( \begin{array}{cc|ccc} 1&0&3&-1&-3\\ 0&1&-2&4&5 \end{array} \right) = \left(I_2\mid X\right)\]

Следовательно,

\[X= \begin{pmatrix} 3&-1&-3\\ -2&4&5 \end{pmatrix}\]

Таким образом,

\[\mathbf{x}_1=\begin{pmatrix}3\\-2\end{pmatrix}, \qquad \mathbf{x}_2=\begin{pmatrix}-1\\4\end{pmatrix}, \qquad \mathbf{x}_3=\begin{pmatrix}-3\\5\end{pmatrix}\]