Раздел III. Производная и дифференциал — § 13. Производная. Формулы и правила вычисления производных. Дифференциал функции

Кудрявцев — задача 13.88

Л. Д. Кудрявцев, «Сборник задач по математическому анализу. Том 1». Условие, подробное решение и ответ.

Задача 13.88

Вычислить производную функции y=12th⁡x+28ln⁡1+2th⁡x1−2th⁡xy = \dfrac{1}{2} \th x + \dfrac{\sqrt{2}}{8} \ln \dfrac{1+\sqrt{2} \th x}{1-\sqrt{2} \th x}.
Ответ:y′=1ch⁡2x(2−ch⁡2x)y' = \dfrac{1}{\ch^2 x (2 - \ch^2 x)}

Решение

Дифференцируем почленно.
Первое слагаемое:(12th⁡x)′=12⋅1ch⁡2x.\left(\dfrac{1}{2} \th x\right)' = \dfrac{1}{2} \cdot \dfrac{1}{\ch^2 x}.Второе слагаемое: обозначим f(x)=ln⁡1+2th⁡x1−2th⁡x=ln⁡(1+2th⁡x)−ln⁡(1−2th⁡x)f(x) = \ln \dfrac{1+\sqrt{2} \th x}{1-\sqrt{2} \th x} = \ln(1+\sqrt{2} \th x) - \ln(1-\sqrt{2} \th x).
Производная:f′(x)=2⋅1ch⁡2x1+2th⁡x−−2⋅1ch⁡2x1−2th⁡x=2ch⁡2x(11+2th⁡x+11−2th⁡x).f'(x) = \dfrac{\sqrt{2} \cdot \dfrac{1}{\ch^2 x}}{1+\sqrt{2} \th x} - \dfrac{-\sqrt{2} \cdot \dfrac{1}{\ch^2 x}}{1-\sqrt{2} \th x}
= \dfrac{\sqrt{2}}{\ch^2 x} \left( \dfrac{1}{1+\sqrt{2} \th x} + \dfrac{1}{1-\sqrt{2} \th x} \right).
Общий знаменатель: (1+2th⁡x)(1−2th⁡x)=1−2th⁡2x(1+\sqrt{2} \th x)(1-\sqrt{2} \th x) = 1 - 2\th^2 x.
Сумма в скобках:1−2th⁡x+1+2th⁡x1−2th⁡2x=21−2th⁡2x.\dfrac{1-\sqrt{2}\th x + 1+\sqrt{2}\th x}{1-2\th^2 x} = \dfrac{2}{1-2\th^2 x}.Следовательно,f′(x)=2ch⁡2x⋅21−2th⁡2x=22ch⁡2x(1−2th⁡2x).f'(x) = \dfrac{\sqrt{2}}{\ch^2 x} \cdot \dfrac{2}{1-2\th^2 x} = \dfrac{2\sqrt{2}}{\ch^2 x (1-2\th^2 x)}.Упростим знаменатель:
th⁡2x=sh⁡2xch⁡2x\th^2 x = \dfrac{\sh^2 x}{\ch^2 x}, тогда 1−2th⁡2x=ch⁡2x−2sh⁡2xch⁡2x1-2\th^2 x = \dfrac{\ch^2 x - 2\sh^2 x}{\ch^2 x}.
Подставляем:ch⁡2x(1−2th⁡2x)=ch⁡2x⋅ch⁡2x−2sh⁡2xch⁡2x=ch⁡2x−2sh⁡2x.\ch^2 x (1-2\th^2 x) = \ch^2 x \cdot \dfrac{\ch^2 x - 2\sh^2 x}{\ch^2 x} = \ch^2 x - 2\sh^2 x.Поэтому f′(x)=22ch⁡2x−2sh⁡2xf'(x) = \dfrac{2\sqrt{2}}{\ch^2 x - 2\sh^2 x}.
Теперь умножаем на коэффициент 28\dfrac{\sqrt{2}}{8}:(28f(x))′=28⋅22ch⁡2x−2sh⁡2x=48(ch⁡2x−2sh⁡2x)=12(ch⁡2x−2sh⁡2x).\left(\dfrac{\sqrt{2}}{8} f(x)\right)' = \dfrac{\sqrt{2}}{8} \cdot \dfrac{2\sqrt{2}}{\ch^2 x - 2\sh^2 x} = \dfrac{4}{8(\ch^2 x - 2\sh^2 x)} = \dfrac{1}{2(\ch^2 x - 2\sh^2 x)}.Складываем с первым слагаемым:y′=12ch⁡2x+12(ch⁡2x−2sh⁡2x)=12(1ch⁡2x+1ch⁡2x−2sh⁡2x).y' = \dfrac{1}{2\ch^2 x} + \dfrac{1}{2(\ch^2 x - 2\sh^2 x)} = \dfrac{1}{2} \left( \dfrac{1}{\ch^2 x} + \dfrac{1}{\ch^2 x - 2\sh^2 x} \right).Приводим к общему знаменателю:1ch⁡2x+1ch⁡2x−2sh⁡2x=ch⁡2x−2sh⁡2x+ch⁡2xch⁡2x(ch⁡2x−2sh⁡2x)=2ch⁡2x−2sh⁡2xch⁡2x(ch⁡2x−2sh⁡2x)=\dfrac{1}{\ch^2 x} + \dfrac{1}{\ch^2 x - 2\sh^2 x} = \dfrac{\ch^2 x - 2\sh^2 x + \ch^2 x}{\ch^2 x(\ch^2 x - 2\sh^2 x)} = \dfrac{2\ch^2 x - 2\sh^2 x}{\ch^2 x(\ch^2 x - 2\sh^2 x)} ==2(ch⁡2x−sh⁡2x)ch⁡2x(ch⁡2x−2sh⁡2x).= \dfrac{2(\ch^2 x - \sh^2 x)}{\ch^2 x(\ch^2 x - 2\sh^2 x)}.Поскольку ch⁡2x−sh⁡2x=1\ch^2 x - \sh^2 x = 1, получаем:y′=12⋅2ch⁡2x(ch⁡2x−2sh⁡2x)=1ch⁡2x(ch⁡2x−2sh⁡2x).y' = \dfrac{1}{2} \cdot \dfrac{2}{\ch^2 x(\ch^2 x - 2\sh^2 x)} = \dfrac{1}{\ch^2 x(\ch^2 x - 2\sh^2 x)}.Используем тождество sh⁡2x=ch⁡2x−1\sh^2 x = \ch^2 x - 1, чтобы выразить через ch⁡x\ch x:ch⁡2x−2sh⁡2x=ch⁡2x−2(ch⁡2x−1)=2−ch⁡2x.\ch^2 x - 2\sh^2 x = \ch^2 x - 2(\ch^2 x - 1) = 2 - \ch^2 x.Таким образом, окончательноy′=1ch⁡2x(2−ch⁡2x).y' = \dfrac{1}{\ch^2 x (2 - \ch^2 x)}.
Кудрявцев № 13.88 — решение и ответ | Высшая математика — Профиматика