Раздел I. Введение в анализ§ 5. Предел функции

Демидович — задача 411

Б. П. Демидович, «Сборник задач и упражнений по математическому анализу». Задача и подробное решение по шагам.

Задача 411

а) limx0x212x2x1;б) limx1x212x2x1;в) limxx212x2x1.\text{а) }\lim_{x\to0}\frac{x^2-1}{2x^2-x-1};\quad
\text{б) }\lim_{x\to1}\frac{x^2-1}{2x^2-x-1};\quad
\text{в) }\lim_{x\to\infty}\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}.

Решение

  1. 1

    Пункт а)

    Рассмотрим предел limx0x212x2x1.\lim_{x\to0}\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}. Разложим числитель и знаменатель на множители: x212x2x1=(x1)(x+1)(x1)(2x+1)=x+12x+1.\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}
    =
    \frac{(x-1)(x+1)}{(x-1)(2x+1)}
    =
    \frac{x+1}{2x+1}.
    Предполагаемый предел равен 11.

    Зафиксируем произвольное ε>0\varepsilon>0.

    При x<14|x|<\dfrac14 имеем 2x+1>12|2x+1|>\dfrac12, поэтому x+12x+11=x2x+1<2x.\left|\frac{x+1}{2x+1}-1\right| = \frac{|x|}{|2x+1|} <2|x|. Выберем δ=min{14,ε2}.\delta=\min\left\{\frac14,\frac{\varepsilon}{2}\right\}. Тогда 0<x<δx212x2x11<ε.0<|x|<\delta
    \quad\Longrightarrow\quad
    \left|\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}-1\right|<\varepsilon.
    Итак, ε>0δ>0x:0<x<δx212x2x11<ε.\forall\varepsilon>0\quad
    \exists\delta>0\quad
    \forall x:\quad
    0<|x|<\delta
    \Longrightarrow
    \left|\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}-1\right|<\varepsilon.
    По определению предела limx0x212x2x1=1.\boxed{\lim_{x\to0}\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}=1}.
  2. 2

    Пункт б)

    При x1x\neq1 x212x2x1=x+12x+1.\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}=\frac{x+1}{2x+1}. Предполагаемый предел равен 23\dfrac23.

    Зафиксируем ε>0\varepsilon>0. Если x1<12|x-1|<\dfrac12, то x>12x>\dfrac12 и 2x+1>2|2x+1|>2. Поэтому x+12x+123=x132x+1<x16.\left|\frac{x+1}{2x+1}-\frac23\right|
    =
    \frac{|x-1|}{3|2x+1|}
    <
    \frac{|x-1|}{6}.
    Выберем δ=min{12,6ε}.\delta=\min\left\{\frac12,6\varepsilon\right\}. Тогда 0<x1<δx212x2x123<ε.0<|x-1|<\delta
    \quad\Longrightarrow\quad
    \left|\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}-\frac23\right|<\varepsilon.
    limx1x212x2x1=23.\boxed{\lim_{x\to1}\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}=\frac23}.
  3. 3

    Пункт в)

    При достаточно больших x|x| имеем x212x2x1=x+12x+1.\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}=\frac{x+1}{2x+1}. Зафиксируем ε>0\varepsilon>0.limxx212x2x1=12.\boxed{\lim_{x\to\infty}\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}=\frac12}.

Проверка

При x>1|x|>1 имеем 2x+1>x|2x+1|>|x|, поэтому x+12x+112=122x+1<12x.\left|\frac{x+1}{2x+1}-\frac12\right|
=
\frac{1}{2|2x+1|}
<
\frac{1}{2|x|}.
Выберем A=max{1,12ε}.A=\max\left\{1,\frac{1}{2\varepsilon}\right\}. Тогда x>Ax212x2x112<ε.|x|>A
\quad\Longrightarrow\quad
\left|\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}-\frac12\right|<\varepsilon.
Итак, ε>0A>0x:x>Ax212x2x112<ε.\forall\varepsilon>0\quad
\exists A>0\quad
\forall x:\quad
|x|>A
\Longrightarrow
\left|\frac{x^2-1}{2x^2-x-1}-\frac12\right|<\varepsilon.
Демидович № 411 — решение